Volledig tandverlies is het gevolg van langdurige, onbehandelde mondziekten. In Nederland draagt ongeveer 9 miljoen mensen een kunstgebit, wat aangeeft hoe wijdverbreid dit fenomeen is. Hoe verzorg je een kunstgebit thuis op de juiste manier om problemen te voorkomen en de levensduur te verlengen?
ZIEN OOK: Hoe verwijder je snel tandsteen van een kunstgebit?
Ziekten en problemen gerelateerd aan het dragen van kunstgebitten
Helaas gaat het dragen van een kunstgebit vaak gepaard met verschillende gezondheidsproblemen, zoals mondontsteking of slijmvliesontsteking. Deze ziekten worden vaak veroorzaakt door een infectie met gistachtige schimmels van het Candida-stam [1]. Bijna 40% van de patiënten met een kunstgebit heeft hiermee te maken, waarbij stomatopathieën vaker voorkomen bij vrouwen dan bij mannen. Een slechte mondhygiëne is een van de belangrijkste factoren die tot deze ziekten leiden [2].
Verschillende factoren beïnvloeden de ontwikkeling van ziekten gerelateerd aan het dragen van tandprotheses, zoals:
- pH van het speeksel,
- roken,
- suikerconsumptie,
- mondspruw,
- periode van het dragen van het kunstgebit.
Waarom vereist een kunstgebit dagelijkse reiniging?
De bacteriële biofilm die zich op het oppervlak van kunstgebitten vormt, is moeilijk te verwijderen en kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen. Een schoon kunstgebit is daarom essentieel. Huidige richtlijnen, gebaseerd op wetenschappelijk bewijs, benadrukken het belang van het verwijderen van bacteriële biofilm om een goede mondgezondheid en algemene gezondheid van de patiënt te behouden. Poetsen, flossen en scaling verminderen tandplak en tandvleesontsteking aanzienlijk [3].
De meest voorkomende fouten bij de verzorging van kunstgebitten
Onjuiste verzorging van het kunstgebit kan de levensduur aanzienlijk verkorten en leiden tot gezondheidsproblemen. Hier zijn de meest voorkomende fouten die vermeden moeten worden:
Onjuiste mechanische reiniging
Te intensief poetsen met een harde borstel kan schade aan het oppervlak van het kunstgebit veroorzaken. Onvoldoende reiniging, vooral op moeilijk bereikbare plaatsen, bevordert daarentegen de groei van bacteriën en de vorming van tandsteen.
Het kunstgebit 's nachts in de mond laten
Het dragen van een kunstgebit de hele dag belemmert het tandvlees in rust en herstel. Dit leidt tot ontstekingen, overgroei van het slijmvlies en zelfs botverlies. Bovendien bevordert de donkere en vochtige omgeving van de mond tijdens de slaap de groei van bacteriën en schimmels op het kunstgebit.
Huismiddeltjes voor het reinigen van kunstgebitten – zijn ze effectief?
Reiniging van een kunstgebit met zuiveringszout
Zuiveringszout is een populair reinigingsmiddel dat thuis wordt gebruikt. Het staat bekend om zijn reinigende en antibacteriële eigenschappen. Veel mensen overwegen het gebruik ervan voor het reinigen van gebitsprotheses omdat het een natuurlijke en goedkope oplossing lijkt. Maar het gebruik ervan voor het reinigen van protheses kan meer kwaad dan goed doen.
Zuiveringszout heeft schurende eigenschappen die effectief kunnen zijn bij het verwijderen van vlekken en vuil van verschillende oppervlakken. Maar diezelfde eigenschappen kunnen het delicate oppervlak van gebitsprotheses beschadigen. Regelmatig gebruik van zuiveringszout voor het reinigen van protheses kan leiden tot microbeschadigingen die na verloop van tijd de structuur van de prothese verzwakken en de levensduur verkorten [4].
Microbeschadigingen kunnen een plek worden waar bacteriën zich nestelen, wat het risico op mondinfecties verhoogt. Bovendien kan regelmatig gebruik van zuiveringszout ook veranderingen in de vorm van de prothese veroorzaken, wat de pasvorm en het draagcomfort beïnvloedt.
In plaats van zuiveringszout te gebruiken, wordt aanbevolen gespecialiseerde reinigingsmiddelen voor gebitsprotheses te gebruiken. Deze zijn zo ontworpen dat ze effectief vuil verwijderen zonder de delicate structuur van de prothese te beschadigen.
Reinigen van gebitsprotheses met azijn – een natuurlijke reinigingsmethode, maar geschikt voor alles?
Azijn is een ander populair reinigingsmiddel dat in veel huismiddeltjes wordt gebruikt. De desinfecterende en reinigende eigenschappen zijn goed bekend, wat het gebruik ervan voor het reinigen van gebitsprotheses aantrekkelijk kan maken. Maar is het een goed idee?
Azijn is een zuur vloeistof die effectief aanslag oplost en bacteriën doodt. Het gebruik ervan lijkt effectief bij het verwijderen van tandsteen en andere verontreinigingen van protheses. Maar de zure eigenschappen van azijn kunnen schadelijk zijn voor de materialen waaruit gebitsprotheses zijn gemaakt.
Regelmatig gebruik van azijn voor het reinigen van gebitsprotheses kan leiden tot degradatie van het prothesemateriaal. Zure middelen kunnen de structuur van de prothese verzwakken, waardoor deze bros wordt en gevoelig voor barsten. Bovendien kan azijn verkleuringen van de prothese veroorzaken, wat de esthetiek beïnvloedt.
Reinigen van een gebitsprothese met waterstofperoxide – ja of nee?
Waterstofperoxide ligt in elke EHBO-doos – het desinfecteert wonden effectief, doodt bacteriën en virussen, en lijkt daarom een logische keuze voor het reinigen van een gebitsprothese. Het probleem is dat wat op de huid werkt, niet per se veilig is voor acryl.
Waterstofperoxide heeft sterke oxiderende eigenschappen – en juist die vormen een bedreiging voor het prothesemateriaal. Bij regelmatig gebruik kan het:
- de structuur van het acryl verzwakken – het materiaal wordt bros en gevoelig voor scheuren,
- veroorzaken verkleuringen – de prothese verliest zijn natuurlijke kleur, er verschijnen gelige of witachtige vlekken,
- het oppervlak beschadigen – microscheurtjes vergemakkelijken de ophoping van bacteriën.
Als je op zoek bent naar effectieve desinfectie, zijn speciale reinigingstabletten voor protheses of antibacteriële oplossingen die speciaal voor dit doel zijn ontwikkeld een veiligere oplossing. Ze behouden hun effectiviteit tegen bacteriën, maar beschadigen het materiaal niet.
Reinigen van gebitsprotheses met citroenzuur – is dat een goed idee?
Citroenzuur is uitstekend in het verwijderen van kalkaanslag in waterkokers en aanslag in wasmachines – het lost aanslag effectief op, werkt desinfecterend en is gemakkelijk verkrijgbaar. Het lijkt dus een goed idee voor het reinigen van gebitsprotheses. Het probleem? Wat werkt op keramiek en metalen, kan acryl beschadigen.
Citroenzuur is een sterk organisch zuur – en juist die zuurgraad vormt een bedreiging voor het prothesemateriaal. Bij regelmatig gebruik kan het:
- de structuur van het acryl verzwakken – het materiaal wordt bros en gevoelig voor scheuren,
- het oppervlak van de prothese aantasten – er ontstaan microscheurtjes die de ophoping van bacteriën en aanslag vergemakkelijken,
- veroorzaken verkleuringen – de prothese verliest zijn natuurlijke kleur, er ontstaat dofheid en vlekken.
Als je effectief tandsteen wilt verwijderen, zijn speciale reinigingstabletten voor protheses of enzymatische oplossingen die speciaal voor acryl zijn bedoeld een veiliger oplossing. Ze lossen aanslag op, maar beschadigen het materiaal niet.
Verzorging van gebitsprotheses met de ZENT® Ultrasonic Cleaner
Een van de meest effectieve manieren om protheses te reinigen is ultrasone reiniger ZENT®Ultrasonic Cleaner. De reiniger is ontworpen voor een grondige en zachte reiniging van gebitsprotheses, waarbij de hoogste hygiëne wordt gegarandeerd zonder risico op beschadiging.
De ultrasone reiniger ZENT® Ultrasonic Cleaner maakt gebruik van ultrasone technologie die miljoenen microscopisch kleine belletjes genereert. De belletjes imploderen en verwijderen alle verontreinigingen, bacteriën en aanslag van het oppervlak van de prothese. De technologie is zo mild dat het de prothese niet beschadigt, terwijl het effectief de bacteriële biofilm elimineert die infecties en onaangename geuren kan veroorzaken. De ultrasone reiniger is de beste keuze voor mensen die protheses dragen en hun gezondheid en comfort willen behouden.
Gebitsprotheses vereisen dagelijkse, zorgvuldige verzorging – de bacteriële biofilm die zich op hun oppervlak ophoopt, kan leiden tot mondontstekingen en gezondheidsproblemen. Huismiddeltjes voor reiniging (soda, azijn, waterstofperoxide, citroenzuur) lijken misschien effectief, maar beschadigen in werkelijkheid het prothesemateriaal, wat leidt tot scheuren, verkleuringen en bacteriële ophoping.
De belangrijkste regel: verwijder de prothese 's nachts en reinig deze met speciale middelen of een professionele ultrasoonreiniger. De ZENT® Ultrasonic Cleaner verwijdert bacteriële biofilm effectief en veilig, zonder het risico op beschadiging van het acryl. Als je ongemak, tandvleesontsteking of een onaangename geur opmerkt, raadpleeg dan een tandarts. Een prothese is niet alleen esthetiek, het is mondgezondheid.
FAQ – meest gestelde vragen over gebitsprotheses
Hoe vaak moet een gebitsprothese worden gereinigd?
De prothese moet dagelijks worden gereinigd – bij voorkeur twee keer per dag, net als natuurlijke tanden. 's Ochtends na het uitnemen uit de nachtelijke oplossing en 's avonds voor het opnieuw inleggen in de oplossing. Eén keer per week is het aan te raden een grondigere reiniging te doen met een ultrasoonreiniger of speciale reinigingstabletten.
Kan ik de prothese de hele dag dragen, ook 's nachts?
Nee – het verwijderen van de prothese 's nachts is cruciaal voor de mondgezondheid. Het tandvlees heeft tijd nodig om te rusten en te herstellen, en een donkere, vochtige omgeving tijdens de slaap bevordert de groei van bacteriën en schimmels. Het dragen van de prothese de hele dag verhoogt het risico op ontstekingen, slijmvliesovergroei en botverlies.
Waar bewaar je de prothese 's nachts?
De prothese moet worden bewaard in een schone container met water of een speciale protheseremmer. Laat het niet droog liggen – acryl kan vervormen en de prothese verliest de juiste pasvorm. Vermijd heet water, dat het materiaal kan vervormen.
Hoe gebruik je een ultrasoonreiniger?
Vul met water, plaats de prothese en start gedurende 3-5 minuten. Spoel na het reinigen af onder stromend water.
BRONNEN
[1] Peric, M. et al. (2024). „A Systematic Review of Denture Stomatitis: Predisposing Factors, Clinical Features, Etiology, and Global Candida spp. Distribution". Journal of Fungi.
[2] Gendreau, L. et al. (2011). „Epidemiology and etiology of denture stomatitis". Journal of prosthodontics : official journal of the American College of Prosthodontists.
[3] Di Spirito, F. et al. (2023). „Periodontal Management in Periodontally Healthy Orthodontic Patients with Fixed Appliances: An Umbrella Review of Self-Care Instructions and Evidence-Based Recommendations". Dentistry Journal.
[4] Žilinskas, J. et al. (2013). „The effect of cleaning substances on the surface of denture base material". Medical Science Monitor : International Medical Journal of Experimental and Clinical Research.
Over de auteur
Aleks Barszczewski is afgestudeerd aan Fordham University in New York, waar hij een Bachelor of Science behaalde in informatiesystemen. Als een enthousiasteling op het gebied van mondhygiëne en een patiënt die Invisalign-aligners gebruikt, combineert Aleks zijn kennis met ervaringen om praktische tips te delen over dagelijkse mondverzorging. Zijn blogposts zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en persoonlijke ervaringen met het behouden van een gezonde en mooie glimlach.
